Wizyta komisarz ds. badań, innowacji i nauki Máire Geoghegan-Quinn w celu przedstawienia komunikatu pt. „Rozwój i koncentracja unijnej współpracy międzynarodowej w dziedzinie badań naukowych i innowacji: podejście strategiczne” badania naukowe



Komisarz Máire Geoghegan-Quinn: Komunikat zarysowuje nowe możliwości współpracy. Obecnie współpraca międzynarodowa rozszerza się na sektor prywatny. 30% światowych patentów jest opracowywanych w UE, ale niestety wiedza światowa jest w coraz większym stopniu tworzona poza Europą. Na świecie panuje nieustanna walka o nowe talenty ludzkie. UE potrzeba najlepszych „mózgów” świata, aby rozwiązywać problemy przed nią stojące. Współpraca międzynarodowa jest fundamentem programu Horyzont 2020. Do tego niezbędna jest współpraca ośrodków badawczych na poziomie międzynarodowym. W projekcie ITER rozpoczęto współpracę z takimi krajami jak: USA, Japonia, Rosja czy Indie. Należy wzmacniać doskonałość w UE. Bardzo ważny jest dostęp do kapitału ludzkiego i rynków na całym świecie. Do tego niezbędne jest wsparcie dla zagranicznej polityki UE. Program Horyzont 2020 będzie głównym instrumentem współpracy międzynarodowej i to dzięki niemu uda się osiągnąć główne cele. Trwa opracowywanie „Road Maps” – map drogowych. Jednym z celów jest stworzenie równych i uczciwych warunków do prowadzenia badań naukowych i innowacji. Horyzont 2020 musi być atutem dla tych innowacji. Strategia musi być powiązana z działaniami państw członkowskich. Trzeba działać na rzecz zacieśniania współpracy z Indiami, Brazylią, USA i Chinami. Ważne jest też zwiększanie ilości programów transgranicznych. Komisja jest zobowiązana do sporządzania co 3 lata raportu o postępach prac.

M. Carvalho: W przeszłości brakowało nam międzynarodowego podejścia do współpracy. Nie było strategicznej linii postępowania. Konsorcja i ośrodki badawcze są otwarte na uczestników z krajów trzecich. Nie pozostało zbyt dużo czasu na opracowanie map drogowych.

T. Riera Madurell: Komisja ITRE wkłada wiele wysiłków z opracowanie programu Horyzont 2020. Trzeba stawiać na międzynarodowy wymiar tego projektu. Stawienie czoła wyzwaniom nie będzie możliwe bez odpowiedniej koordynacji i synchronizacji działalności badawczej. Istotne byłoby stworzenie instrumentów pomagających we współpracy międzynarodowej. Współpraca ta wymaga dużej ilości dobrych ośrodków badawczych oraz rozwijania współpracy z naukowcami z krajów rozwijających się. Wzmocnienie współpracy międzynarodowej polepszy konkurencyjność, dostęp do rynków i wzmocni pozycję ośrodków badawczych.

S. A. Ticau: Dla utrzymania konkurencyjności przemysłu niezbędne są rozwój i badania. Poziom współpracy musi być odpowiedni, aby UE pozostała konkurencyjna na arenie międzynarodowej. Nie można zapominać, że przemysł też jest jednym z filarów Europy.

B. Crowley: Jest kilka ważnych problemów:
− Ochrona własności intelektualnej. Obecnie technologie opracowywane w UE są często wykorzystywane poza granicami UE.
− Biurokratyczne blokowanie naukowców z małych przedsiębiorstw. Trzeba ułatwiać im współpracę.
− Dostępność kapitału ludzkiego w UE.
− Ułatwienia finansowania badań i innowacji ze strony przemysłu.
− Odpowiednie zarządzanie pieniędzmi na kluczowe sektory.

B. Thomsen: Program “naukowcy bez granic” ułatwia współpracę i przemieszczanie się naukowców pomiędzy krajami. Niektóre kraje uciekają się do praktyk protekcjonistycznych w celu zatrzymania u siebie kapitału ludzkiego. Niezbędne jest lepsze finansowanie projektów.

Y. Cochet: Większość działań wzmocnienia współpracy dot. programów Hi-tech. Trzeba rozwijać także współpracę przy programach Low-tech czyli tych nieukierunkowanych na bardzo wysoką technikę. Dotyczy to przede wszystkim rolnictwa i nowatorskich rozwiązań dla krajów słabo rozwiniętych.

A. Meszaros: Europa nie jest skuteczna i zjednoczona w sprawach ochrony patentowej i ochrony praw własności. Unia jest rozczłonkowana na 27 państw i różnych działań wspierających naukę. Trzeba rozszerzyć współpracę instytutów inaczej nastąpi „brain-drain” czyli ucieczka umysłów z Europy.

E. Herczog: Trzeba przekonać Radę do maksymalnego zwiększenia środków na badania. Niezbędne jest budowanie schodów do doskonałości, a to nie odbędzie się bez wzmacniania współpracy naukowców i badaczy. Należy zrobić wszytko by zatrzymać „ucieczkę mózgów” z Europy.

S. A. Ticau: Obok badań wspierających technologię jądrową niezbędna jest współpraca międzynarodowa w zakresie bezpieczeństwa atomowego w Europie.

J.P. Audy: Wzrost można zapewnić tylko przez rozwój i badania. Należy się zastanowić czy zbytnia otwartość projektów nie spowoduje zmniejszenia ochrony naszych patentów i myśli technicznej.

Komisarz Máire Geoghegan-Quinn: Trwa walka o unijne Fundusze Spójności. Trzeba namawiać MŚP, przemysł i badaczy do wspierania tej polityki oraz badań i rozwoju, które są gwarantem wzrostu. Ważna jest współpraca z dyrekcjami generalnymi. Programy ramowe i program Horyzont 2020 są otwarte na współpracę spoza UE, ale stanowi ona tylko 5% ogólnej ilości projektów. Kryteria kwalifikujące mają zostać zmienione by zwiększyć współpracę. Obecnie kwalifikacja zależy od wysokości PKB państwa aplikującego. Mapy drogowe będą oceniane co 2 lata. Rolnictwo jest bardzo ważnym i rozwijającym się obszarem w programie Horyzont 2020. Największymi projektami, którymi się zajmujemy są projekty infrastrukturalne. Uproszczenia zasad pomagają małym podmiotom w dostępie do programów. System ochrony praw własności intelektualnej jest bardzo ważny dla naukowców i firm w UE. Musi on chronić i wspierać badania w UE. Badania prowadzone w UE muszą generować duży efekt na skalę Europejską. Pomoże też wprowadzenie ochrony patentów. Badania i innowacje nie znają granic. Program Horyzont 2020 musi być otwarty. Potrzebne jest wsparcie budżetu na te programy.